Trạm biến áp đóng vai trò quan trọng trong hệ thống điện, giúp điều chỉnh và chuyển đổi điện áp để phục vụ các thiết bị và hệ thống khác nhau. Tuy nhiên, để đảm bảo trạm biến áp hoạt động ổn định và an toàn, quy trình vận hành đúng là rất quan trọng. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ cung cấp cho bạn một hướng dẫn chi tiết về quy trình vận hành trạm biến áp, từ việc chuẩn bị trước khi vận hành, khởi động, hoạt động và giám sát, đến bảo trì và kiểm tra định kỳ. Hãy cùng khám phá những bước quan trọng để đạt được hiệu suất tối ưu cho trạm biến áp của bạn.

quy-trinh-van-hanh-tram-bien-ap-1

Phân loại trạm biến áp

Phân loại theo cấp điện áp

  • Trạm tăng áp: Thường được đặt ở các nhà máy điện, có nhiệm vụ tăng điện áp từ máy phát lên cấp điện áp cao hơn để truyền tải điện năng đi xa.
  • Trạm hạ áp: Thường được đặt ở các hộ tiêu thụ, có nhiệm vụ biến đổi điện áp cao xuống điện áp thấp hơn, phù hợp với các hộ tiêu thụ điện.
  • Trạm trung gian: Có nhiệm vụ liên lạc giữa hai lưới điện có cấp điện áp khác nhau.

Phân loại theo địa dư

  • Trạm biến áp khu vực: Được cung cấp từ mạng điện khu vực của hệ thống điện. Trạm này biến đổi điện áp từ (35¸220) kV xuống cấp điện áp (6¸10) kV để cung cấp cho một khu vực rộng lớn như các thành phố, khu công nghiệp và các địa điểm khác.
  • Trạm biến áp địa phương: Được cung cấp điện từ mạng phân phối, mạng điện địa phương của hệ thống điện, dùng để cấp điện cho xí nghiệp hoặc các hộ tiêu thụ với điện áp thứ cấp thấp hơn.

Ngoài ra, trong hệ thống điện còn có các loại trạm sau:

  • Trạm đóng cắt: Là trạm không có máy biến áp.
  • Trạm nối: Có nhiệm vụ liên lạc giữa hai hệ thống có tần số khác nhau.
  • Trạm chỉnh lưu: Biến dòng điện xoay chiều thành dòng điện một chiều.
  • Trạm nghịch lưu: Biến dòng điện một chiều thành dòng điện xoay chiều.

Vận hành trạm biến áp

quy-trinh-van-hanh-tram-bien-ap-6

Khi vận hành trạm biến áp, ngoài việc đáp ứng các yêu cầu về kinh tế và kỹ thuật, cần chú ý đến khía cạnh thuận tiện và an toàn. Thiết kế và vận hành có mối liên hệ mật thiết với nhau, vì kết quả của thiết kế một phần phụ thuộc vào kinh nghiệm vận hành và ngược lại, vận hành là thời điểm thử thách cho tính hiệu quả của thiết kế. Nếu người vận hành không hiểu đầy đủ ý đồ của người thiết kế và không tuân thủ những điều kiện đã được quy định trong thiết kế, sẽ khó tận dụng hết các ưu điểm của phương án đã được thiết kế. Vì vậy, để vận hành tốt, người vận hành cần hiểu rõ ý đồ của bản thiết kế và tuân thủ những hướng dẫn cần thiết.

Ngoài ra, cần dựa trên quy trình và quy phạm đã được ban hành để đề ra các quy định thích hợp trong quá trình vận hành, bao gồm các khía cạnh như thao tác, kiểm tra định kỳ và sửa chữa bảo dưỡng. Nếu có quy định chặt chẽ và thường xuyên, và tuân thủ nghiêm ngặt các thao tác, kiểm tra và bảo dưỡng thiết bị điện, sẽ giới hạn được các sự cố do nhầm lẫn gây ra, đồng thời giúp phát hiện sớm các sự cố, thực hiện sửa chữa kịp thời và ngăn chặn sự lan truyền của các sự cố.

Đối với hệ thống thanh cái kộp khi chuyển từ trạng thái dự phòng sang chế độ làm việc, chuyển tải từ một thanh cái sang thanh cái khác, hoặc khi thực hiện bảo dưỡng, sửa chữa một thanh cái, trước khi thực hiện thao tác đóng cắt các dao cách ly nối với hệ thống thanh cái này, cần thực hiện kiểm tra định thế (bằng các máy cắt liên lạc) trên các thanh cái để tránh hỏng hóc các dao cách ly.

Lý do cần nắm kiến thức vận hành máy biến áp

Máy biến áp điện lực là một thiết bị không thể thiếu trong hệ thống truyền tải điện năng của quốc gia. Chúng nhận điện từ các máy phát trong hệ thống lưới điện cao thế và biến đổi thành các điện áp thấp hơn để cung cấp năng lượng cho gia đình và doanh nghiệp, được gọi là máy biến áp phân phối. Máy biến áp truyền tải được sử dụng để chuyển đổi điện áp từ nhà máy điện lên hệ thống lưới cao thế.

Máy biến áp là một thiết bị điện từ tĩnh, vì vậy tuổi thọ của chúng thường kéo dài từ 17 đến hơn 20 năm. Trong quá trình hoạt động, thường có xu hướng bỏ qua việc duy tu bảo dưỡng máy, dẫn đến các sự cố đột ngột có thể xảy ra, gây ra hư hỏng nghiêm trọng và gây tốn kém trong việc sửa chữa máy. Vì vậy, trong quá trình vận hành máy biến áp, chúng ta cần lên lịch bảo trì để tránh các gián đoạn hoạt động gây thiệt hại cho hoạt động sản xuất kinh doanh.

quy-trinh-van-hanh-tram-bien-ap-5

Quy trình vận hành trạm biến áp

 Chế độ vận hành theo đặc tính của máy biến áp

Chế độ vận hành theo đặc tính của máy biến áp bao gồm chế độ vận hành bình thường và chế độ vận hành lâu dài. Máy biến áp có thể hoạt động ở chế độ quá tải, với thời gian và mức độ quá tải cho phép đối với máy biến áp làm mát kiểu D và QD.

(Theo quy trình vận hành – Sửa chữa máy biến áp do Tổng Công ty Điện lực Việt Nam ban hành năm 1998) có các quy định như sau:

quy-trinh-van-hanh-tram-bien-ap-9

Hằng giờ, nhân viên vận hành phải

  1. Ghi lại thông số tại máy biến áp:
  • Mực dầu máy biến áp.
  • Nhiệt độ dầu.
  • Nhiệt độ cuộn dây.
  1. Kiểm tra:
  • Tình trạng bên ngoài của biến áp, kiểm tra rò rỉ dầu…
  • Màu sắc của chất hút ẩm:
    • Màu xanh: Bình thường.
    • Màu hồng: Chất hút ẩm đã hết khả năng, cần được thay mới.
  • Kiểm tra sự hoạt động của 04 quạt làm mát của biến áp ở chế độ AUTO. Nếu phát hiện nhiệt độ dầu vượt quá giới hạn và quạt chưa hoạt động, nhân viên vận hành phải bật quạt chế độ thủ công và báo cáo lãnh đạo ca trực.
  • Nghe tiếng kêu trong máy biến áp: Tiếng kêu phải êm và đều.
  • Kiểm tra tủ điều khiển: Phải sạch và bình thường.
  • Kiểm tra tình trạng: Sứ, thanh dẫn, mực dầu, cáp, tiếp địa vỏ máy phải bình thường.

Các trường hợp cần dừng khẩn cấp máy biến áp

quy-trinh-van-hanh-tram-bien-ap-4

  • Tiếng kêu lớn, không đều và rung chuyển bên trong máy biến áp.
  • Dầu biến áp tràn ra ngoài.
  • Sự phát nóng của biến áp tăng đột ngột và không bình thường.
  • Màu sắc của dầu thay đổi đột ngột.
  • Sứ bị vỡ, phóng điện bề mặt sứ.
  • Xảy ra tai nạn hoặc cháy ở phạm vi máy biến áp.
  • Khi máy biến áp bị cắt do tác động từ rơ le, nhân viên phải nhanh chóng xác định rơ le nào gây tác động và nguyên nhân gây tác động.

Nếu tác động là do rơ le so lệch, rơ le hở hoặc van an toàn, máy biến áp không được đưa vào hoạt động trở lại. Phải cô lập máy biến áp ra khỏi hệ thống và tổ chức kiểm tra để xác định nguyên nhân. Chỉ khi được sự chấp thuận của Giám đốc hoặc Phó Giám đốc kỹ thuật của nhà máy và điều độ lưới điện, máy biến áp mới được đưa vào hoạt động trở lại.

Nếu tác động là do rơ le khác, và sau khi xác định không phải là sự cố của máy biến áp, cho phép đóng điện lại một lần nhưng phải có sự đồng ý của điều độ lưới điện.

Tất cả các trường hợp rơ le tác động cắt máy biến áp, nhân viên phải nhanh chóng báo cáo cho nhân viên điều độ lưới điện, bao gồm thời gian và tên rơ le tác động để tiến hành phối hợp xử lý và báo cáo cho lãnh đạo nhà máy.

Một số sự cố xảy ra và cách xử lý 

Nguyên tắc chung 

quy-trinh-van-hanh-tram-bien-ap-3

Khi xảy ra sự cố trên các thiết bị trạm 220KV, Trưởng ca Nhà máy phải xử lý sự cố theo qui trình, qui phạm và báo cáo ngay cho điều độ lưới điện để tiến hành phối hợp xử lý sự cố một cách an toàn và nhanh chóng để khôi phục kết nối lại bình thường.

Khi xảy ra sự cố, Trưởng ca phải báo cáo ngay cho điều độ viên lưới điện, bao gồm:

  • Thiết bị bị cắt tác động.
  • Tên rơ le tác động.
  • Tình trạng thiết bị.

Thực hiện các thao tác theo lệnh của điều độ viên lưới điện phù hợp với tình hình thiết bị tại trạm.

Sau khi báo cáo cho điều độ viên hệ thống điện, Trưởng ca phải ngay lập tức thông báo tình hình sự cố cho Lãnh đạo Nhà máy để tiến hành phối hợp xử lý khi cần thiết.

 

Máy biến áp và bất kỳ loại máy cụ thể nào thường được kiểm tra định kỳ trong quá trình hoạt động để kéo dài tuổi thọ máy một cách đáng kể và đồng thời tránh khỏi những sự cố không mong muốn gây thiệt hại lớn. Để vận hành máy biến áp, nhân viên vận hành cần có kiến thức chuyên sâu về kỹ thuật và kinh nghiệm để phát hiện kịp thời các hư hỏng có thể xảy ra trong tương lai và đưa ra những biện pháp thay thế cần thiết.

Quy trình vận hành trạm biến áp đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo hoạt động ổn định và an toàn của hệ thống điện. Bằng cách tuân thủ quy trình này, chúng ta có thể đảm bảo rằng máy biến áp hoạt động hiệu quả, tránh những sự cố không mong muốn và giảm thiểu thiệt hại. Quy trình vận hành bao gồm các bước cụ thể như kiểm tra thông số, theo dõi tình trạng, báo cáo sự cố và xử lý kịp thời. Đồng thời, việc thực hiện định kỳ kiểm tra và bảo dưỡng cũng rất quan trọng để kéo dài tuổi thọ máy và tránh hư hỏng đột ngột. Với quy trình vận hành chặt chẽ và sự am hiểu sâu về kỹ thuật, chúng ta có thể đảm bảo một hệ thống trạm biến áp hoạt động ổn định và hiệu quả.

quy-trinh-van-hanh-tram-bien-ap-2

Ngoài ra, nếu bạn muốn tìm hiểu thêm thông tin chi tiết về Trạm Biến Áp, hãy tham khảo các bài viết sau: quy định về bảo trì trạm biến áp, quy định về thí nghiệm định kỳ trạm biến áp, quy định xây dựng trạm biến áp.

Chi tiết vui lòng liên hệ Công Ty TNHH Max Electric Việt Nam Công Nghệ Và Dịch Vụ Kỹ Thuật Max Electric Việt Nam

  • VPDD: Số 19, ngõ 219 Trung Kính, Cầu Giấy, Hà Nội
  • CN HCM: P. Bình Hưng Hòa, Q Bình Tân, TP. Hồ Chí Minh
  • Xưởng sản xuất: Khu công nghệ cao Hòa Lạc, Thạch Thất, Hà Nội.
  • Telephone: 0862 663 229
  • Hotline: 0862 663 229
  • E-mail: maxelectricvn@gmail.com

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *