Tiêu chuẩn lắp đặt trạm biến áp là một yếu tố cốt lõi đối với việc xây dựng và vận hành hệ thống điện. Với mục tiêu đảm bảo an toàn, hiệu quả và ổn định cho trạm biến áp, các tiêu chuẩn này định rõ các quy định và yêu cầu kỹ thuật cần tuân thủ. Chúng bao gồm các chỉ tiêu về vị trí lắp đặt, cách nhiệt, tiếp địa, bảo vệ thiết bị và nhiều khía cạnh khác. Tuân thủ tiêu chuẩn lắp đặt trạm biến áp không chỉ đảm bảo an toàn cho con người và tài sản, mà còn đảm bảo hiệu suất hoạt động và độ tin cậy của hệ thống điện.

tieu-chuan-lap-dat-tram-bien-ap-1

Trạm máy biến áp là gì?

Trạm máy biến áp là thiết bị điện dùng cảm ứng điện từ để truyền và đưa năng lượng hoặc tín hiệu điện xoay chiều giữa các mạch điện theo một nguyên lý nhất định. Máy biến áp có thể là máy biến áp 1 pha hoặc 3 pha, bao gồm một cuộn dây sơ cấp và một hoặc nhiều cuộn dây thứ cấp liên kết qua trường điện từ. Để đảm bảo sự truyền đưa năng lượng, máy biến áp cần có mạch dẫn từ đi qua lõi cuộn dây, và tần số làm việc có liên quan trực tiếp đến mạch dẫn từ.

Thông thường, chúng ta sử dụng lá vật liệu từ mềm như thép silic, permalloy,… và mạch từ khép kín như các lõi ghép bằng lá chữ E, chữ U, chữ I cho các máy biến áp ở tần số thấp như biến áp điện lực, âm tần,… Trong khi đó, ở vùng tần số cao như vùng siêu âm và sóng radio, chúng ta sử dụng lõi ferrit khép kín mạch từ.

Các cuộn sơ cấp và thứ cấp có thể được cách ly hoặc nối với nhau về điện. Thông thường, tỷ số điện áp trên cuộn thứ cấp so với điện áp trên cuộn sơ cấp tỷ lệ với số vòng quấn, và tỷ số này được gọi là tỷ số biến áp. Khi tỷ số này lớn hơn 1, ta gọi là tăng thế, ngược lại thì gọi là giảm thế.

Cấu tạo của trạm biến áp có thể khác nhau tùy theo loại, nhưng tất cả đều bao gồm những bộ phận sau:

  • Máy biến áp
  • Hệ thống thanh cái, dao cách ly
  • Hệ thống chống sét nối đất
  • Hệ thống điện tự dùng
  • Khu vực điều hành
  • Khu vực phân phối

Tiêu chuẩn lắp đặt trạm biến áp

Công tác chuẩn bị

tieu-chuan-lap-dat-tram-bien-ap-2

  • Kiểm tra các công tác xây dựng liên quan đến lắp đặt máy biến áp, bao gồm công tác đổ bê tông móng/bệ máy, mương cáp, bu lông móng, công tác lắp đặt ống điện và máng cáp.
  • Kiểm tra vị trí lắp đặt, độ phẳng, cao độ và kích thước của bệ đỡ/móng, và chuẩn bị các tấm thép (tấm căn thép) để điều chỉnh độ phẳng.
  • Kiểm tra đường vận chuyển và các khoảng không gian cần thiết để vận chuyển thiết bị và phụ kiện.
  • Kiểm tra các hư hỏng có thể xảy ra trong quá trình vận chuyển và ghi chú lên phiếu giao hàng của nhà sản xuất.
  • Kiểm tra xem thiết bị có bẩn hoặc rỉ sét do điều kiện lưu kho hay không.
  • Chuẩn bị biện pháp an toàn:
    • Giàn giáo, chống cùm, sàn thao tác, lan can, dây chằng, dây cứu sinh và lưới an toàn (nếu có yêu cầu).
    • Dây đai an toàn/đai toàn thân (nếu có yêu cầu).
    • Bình chữa cháy, quạt thông gió, khay hứng xỉ hàn hoặc tấm chắn xỉ (nếu có yêu cầu).
    • Kính đeo mắt an toàn, thiết bị chiếu sáng cầm tay, dây nguồn và thiết bị cấp nguồn điện cho thi công.
    • Giày, nón bảo hộ, găng tay và găng tay hàn.
    • Biển báo khu vực làm việc, băng cảnh báo an toàn (nếu có yêu cầu).
  • Sử dụng bản vẽ thi công chi tiết đã được phê duyệt, bản mới nhất.
  • Xác định kích thước/vị trí bệ đỡ/đế móng và cao độ lắp của thiết bị.
  • Sử dụng bản vẽ thiết kế chi tiết cho các tuyến ra/vào thiết bị, cách lắp đặt/đấu nối/tuyến đi/cao độ như thanh dẫn (BusDuct-BusWay), máng cáp hoặc ống cáp.
  • Sử dụng bản vẽ thiết kế chi tiết để biết về các phụ kiện/cấu kiện và các kích thước lắp đặt.
  • Sử dụng sổ tay hướng dẫn lắp đặt thiết bị và các cấu kiện, phụ kiện khác.
  • Kiểm tra bản vẽ mặt bằng, mặt bằng lắp đặt, và bản vẽ chi tiết lắp đặt của các thiết bị cụ thể.
  • Kiểm tra catalogue của các vật tư, thiết bị được sử dụng trong quá trình chế tạo trạm biến áp, máy phát diesel và tủ điện. Kiểm tra thông số kỹ thuật, kích thước, và tài liệu hướng dẫn lắp đặt.
  • Đệ trình phương án vận chuyển máy biến áp/máy phát vào vị trí lắp đặt.
  • Dự trù thời gian, nhân công, vật tư và dụng cụ cần thiết cho việc lắp đặt.
  • Tiến hành nghiệm thu đầu vào các thiết bị và vật tư.

Chuẩn bị vật tư

tieu-chuan-lap-dat-tram-bien-ap-3

  • Bản vẽ outline máy biến áp
  • Chuẩn bị máy biến áp và các cấu phụ kiện theo hướng dẫn của nhà chế tạo và thiết kế.
  • Sử dụng que hàn, sơn, giẻ lau, đá cắt, đá mài, dầu bôi trơn.
  • Chuẩn bị vật liệu vệ sinh thiết bị điện như vải sạch, giẻ sạch, cồn, xăng nhẹ.
  • Chuẩn bị bu-lông cho đấu nối cáp, bu-lông nở/bu lông hãm hoặc tấm chặn, ray và các kẹp (nếu có).
  • Chuẩn bị phụ kiện và giá đỡ cho tuyến cáp/busduct/thanh dẫn/máng cáp/ống cáp vào/ra thiết bị.
  • Kiểm tra dụng cụ thi công và thiết bị đo để đảm bảo hoạt động tốt và an toàn.
  • Sử dụng thiết bị đo như dây rọi, đo góc, thước thép, thước ngắm.
  • Sử dụng thiết bị đo điện như Ohm kế và Volt kế (VOM), đồng hồ các điện (500V-1000V-2500V).
  • Sử dụng máy hàn điện, máy cắt, máy mài, máy khoan cầm tay, uốn ống, ren ống (nếu có yêu cầu).
  • Sử dụng pa-lăng, dây cáp thép và con đội phù hợp với trọng lượng lắp đặt và điều kiện thi công.
  • Sử dụng tà vẹt, thép tấm và thép thanh làm bệ đỡ tạm và khung.
  • Sử dụng dụng cụ thi công cầm tay và cờ lê (nếu có yêu cầu).
  • Vệ sinh mặt bằng khu vực thi công và lắp đặt rào chắn biển báo nguy hiểm.

Quá trình lắp đặt được tiến hành qua những bước sau đây

tieu-chuan-lap-dat-tram-bien-ap-5

  • Trước khi lắp đặt, cần dọn dẹp, giải phóng mặt bằng và vệ sinh sơ bộ khu vực thi công, đồng thời lắp đặt biển báo “KHU VỰC THI CÔNG”.
  • Kiểm tra lại sự tương thích của kích thước thiết bị và bệ móng cuối cùng cho các thiết bị đặt trên sàn, sử dụng vật liệu thích hợp.
  • Định vị và đánh dấu vị trí lắp đặt từng thiết bị và các đường cáp vào/ra cho thiết bị đó trên mặt bằng, sử dụng mực phát quang hoặc mực có màu sắc tương phản với màu sắc của tường và sàn nhà.
  • Kiểm tra mương dẫn và bệ móng cho máy biến áp/máy phát.
  • Thực hiện khoan và lắp đặt hệ thống giá đỡ cho hệ thống đường dẫn cáp vào/ra thiết bị.
  • Lắp đặt hệ thống đường dẫn cáp và điều chỉnh theo cao độ qui định trong bản vẽ.
  • Sử dụng xe cẩu tự hành để vận chuyển và lắp đặt trạm, máy phát DIEZEL, tủ điện.
  • Sử dụng các phương tiện như xe cẩu tự hành 5 tấn, con lăn, thanh ray, xe nâng, pa lăng xích, con đội để đưa trạm, máy phát điện, tủ điện phân phối hạ thế vào vị trí lắp đặt.
  • Lắp đặt cố định thiết bị và kết nối hệ đường dẫn cáp với thiết bị.
  • Vệ sinh bên trong và bên ngoài thiết bị bằng máy hút bụi, máy thổi khí nén. Kiểm tra lại các mối nối bu-lông để đảm bảo độ cứng chắc. Bao che thiết bị tủ điện để bảo vệ khỏi bụi bặm và va chạm cơ học.
  • Định vị thiết bị tại hiện trường lắp đặt và đánh dấu trên mặt bằng bằng các đường, điểm hoặc vết khung đỡ.
  • Khoan lỗ cho bu-lông giữ (nếu cần) và lắp khung đỡ, tấm đỡ hoặc tấm chặn (tùy yêu cầu). Trong trường hợp bu-lông móng là loại đúc sẵn trong bê tông, cần kiểm tra tọa độ bu-lông và điều chỉnh để đạt sai số yêu cầu trước khi tiến hành công tác lắp đặt.
  • Lắp đặt bệ đỡ tạm bằng tà-vẹt hoặc thép hình và tấm thép đỡ (nếu cần).
  • Che phủ tạm thời thiết bị và các cấu kiện để tránh hư hỏng vô ý có thể xảy ra trong quá trình lắp đặt, bằng cách sử dụng tấm gỗ, xốp, bạt hoặc vải.
  • Bịt kín tất cả các lỗ chờ/bích chờ của các ống trên thân thiết bị (nếu có).
  • Di chuyển và mở kiện thiết bị để kiểm tra đảm bảo các cấu kiện và phụ kiện tương thích với danh mục thiết bị và đang trong điều kiện tốt.
  • Nâng và di chuyển thiết bị bằng xe nâng hoặc cẩu lên ô tô tải để chuyển đến vị trí lắp và hạ xuống bệ đỡ tạm hoặc bệ đỡ/móng thiết bị.
  • Cáp treo phải được giữ cách xa thiết bị bằng các thanh đòn gánh để tránh cáp va chạm vào các cấu kiện làm hỏng chúng.

Quá trình lắp đặt

tieu-chuan-lap-dat-tram-bien-ap-6

Dưới đây là mô tả về quá trình lắp đặt trạm biến áp:

  • Vận chuyển máy biến áp/máy phát lên bệ móng được thực hiện bằng cách sử dụng một hoặc nhiều phương pháp như con lăn, tời kéo, xe cẩu, xe nâng, tùy thuộc vào trọng lượng của thiết bị và điều kiện lắp đặt.
  • Thiết bị được lắp đặt theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Quy trình lắp đặt cụ thể sẽ phụ thuộc vào từng loại thiết bị và yêu cầu của nhà sản xuất.
  • Trong trường hợp sử dụng thiết bị nâng chuyển, thiết bị sẽ được nâng lên và đặt vào vị trí đã được đánh dấu trước đó.
  • Trường hợp lắp đặt thủ công:
  • Thiết bị được vận chuyển và đặt tạm thời trên bệ đỡ (nếu cần).
  • Sử dụng kích nâng để nâng thiết bị lên và đặt trên khung thép làm bằng thép hình hoặc thép tấm kết hợp với bánh xe con lăn thép.
  • Tiếp tục nâng thiết bị và di chuyển bằng xà beng hoặc pa-lăng để đặt thiết bị vào bệ đỡ hoặc móng.
  • Hạ thiết bị xuống vị trí đã được đánh dấu.
  • Nhẹ nhàng nâng thiết bị để đặt lên bu-lông móng hoặc bu-lông nở trên bề mặt móng, sau đó điều chỉnh cao độ bằng tấm thép và tấm đệm để đảm bảo thiết bị được đặt trên mặt phẳng chính xác. Kiểm tra độ cân bằng bằng máy thủy bình hoặc ống nước.
  • Điều chỉnh cao độ khung thép của thiết bị và kiểm tra bằng các thiết bị chuyên dụng.
  • Lắp đặt các cấu kiện và phụ kiện.
  • Vệ sinh thiết bị và phụ kiện.
  • Lắp đặt cáp nội bộ và kết nối các đầu cáp.
  • Luồn cáp từ bên ngoài (đã kéo sẵn) vào tủ điện, kiểm tra thông mạch và cách điện của cáp, kết nối các đầu cáp và tiếp địa.
  • Thực hiện xả đỉnh sứ (nếu có yêu cầu).
  • Bổ sung dầu cách điện vào bình dầu phụ (nếu có yêu cầu).
  • Bảo vệ thiết bị đã lắp đặt và các phụ kiện như đồng hồ, van, sứ, bảng điều khiển, thiết bị đo.
  • Kiểm tra và đánh dấu thiết bị đã lắp đặt trên bản vẽ. Gửi yêu cầu kiểm tra và nghiệm thu đến đơn vị nghiệm thu thông qua mẫu đơn.
  • Dọn dẹp vật liệu thải và các vật tư dư thừa khỏi hiện trường, giữ vệ sinh sạch sẽ và gọn gàng.

Trình tự lắp đặt chính

tieu-chuan-lap-dat-tram-bien-ap-8

Dưới đây là trình tự lắp đặt chính:

  • Xác định vị trí và tìm mốc móng trạm.
  • Tiến hành đào, rải và lấp đất cho hệ thống tiếp địa trạm theo các bước đã được nêu ở trên.
  • Vận chuyển máy biến áp đến hiện trường. Sau đó, sử dụng cẩu để hạ máy biến áp xuống vị trí thuận tiện nhất, và di chuyển máy đến vị trí lắp đặt bằng cách thủ công.
  • Lắp đặt máy biến áp và thiết bị sử dụng phương pháp thủ công hoặc tời. Lưu ý một số vấn đề sau:
    • Trong quá trình sử dụng cẩu, phải có hộp bảo vệ để tránh va chạm vào mặt máy.
    • Khi lắp đặt các phụ kiện, cần đảm bảo không để các dụng cụ rơi vào mặt máy.
    • Khi lắp đặt các thanh xà, cần đảm bảo đúng khoảng cách theo thiết kế.
    • Lắp đặt dây tiếp địa an toàn, tiếp địa CSV và tiếp địa trung tính của máy biến áp xuống hệ thống tiếp địa.
  • Cố định máy biến áp vào bệ móng.
  • Lắp đặt các thiết bị khác trong trạm.
  • Nối tiếp địa của các thiết bị với hệ thống tiếp địa chung.
  • Thực hiện sơ đồ tiếp địa trạm biến áp và thực hiện các biện pháp hàn đấu nối cọc.
  • Treo biển báo tên trạm và biển báo cấm trèo.
  • Tiến hành hiệu chỉnh, thí nghiệm toàn trạm và lập hồ sơ cho công tác nghiệm thu.
  • Đấu nối, đóng điện và bàn giao công trình.

Lưu ý rằng máy biến áp và các thiết bị được lắp đặt trong trạm chỉ được thí nghiệm và kiểm tra đạt tiêu chuẩn vận hành trước khi đưa vào lắp đặt hệ thống điện nhẹ. Yêu cầu có công nhân tay nghề cao để theo dõi hoặc thực hiện việc lắp đặt trực tiếp, ghi lại sơ đồ đấu điện để đảm bảo công tác kiểm tra sau này.

Sau khi lắp đặt

tieu-chuan-lap-dat-tram-bien-ap-9

Sau đây là các công việc cần thực hiện:

  • Kiểm tra vị trí và cố định máy biến áp/máy phát vào bệ móng.
  • Làm sạch và đậy kín mương cáp.
  • Kiểm tra và đo các thông số môi trường như thông gió, chiếu sáng…
  • Che chắn và bảo vệ thiết bị.

Hình ảnh bố trí biển cảnh báo khu vực có điện áp cao và hàng rào thép bảo vệ.

Kiểm tra và nghiệm thu toàn bộ hệ thống

  • Sử dụng đồng hồ đo điện trở cách điện để kiểm tra thông mạch của tất cả các dây dẫn, đảm bảo tính an toàn và thẩm mỹ của hệ thống.
  • Vận hành hệ thống:
    • Đóng điện cho toàn bộ hệ thống theo từng cấp độ và ở chế độ không tải.
    • Đưa hệ thống vào hoạt động ở chế độ có tải (đóng điện cho tải theo từng cấp độ).
    • Tiến hành chỉnh sửa lỗi kỹ thuật (nếu có).
    • Vệ sinh toàn bộ hệ thống.
    • Mời cơ quan kiểm định nhà nước đến đo và kiểm tra sự phù hợp theo tiêu chuẩn quốc gia để nhận giấy phép đóng điện vào lưới điện.

Công tác kiểm tra chạy thử, thử nghiệm và đóng điện

Thực hiện các kiểm tra sau:

  • Kiểm tra các thông số định mức ghi trên nhãn của thiết bị.
  • Kiểm tra tổng thể công tác lắp phụ kiện/cấu kiện.
  • Kiểm tra tình trạng hư hỏng và vỏ sơn.
  • Kiểm tra rò dầu, mức dầu và đồng hồ báo mức.
  • Kiểm tra đệm của các hộp đấu nối.
  • Kiểm tra cáp điện và các đầu nối.
  • Kiểm tra nối đất của thiết bị và các đấu nối.
  • Kiểm tra vận hành của các bộ phận cơ khí của bộ chuyển nắc và thiết bị khóa.
  • Kiểm tra bộ thở và điều kiện của các hạt chống ẩm và đổ đầy lại (nếu cần).
  • Kiểm tra công tác bảo vệ thiết bị tại hiện trường.
  • Kiểm tra điều kiện lắp đặt của các quạt làm mát.
  • Thử nghiệm cách điện.
  • Thí nghiệm dầu cách điện (áp dụng cho máy biến áp dầu kiểu hở-trên 100KVA).
  • Thí nghiệm điện áp tăng cao.
  • Đo điện trở cuộn cao áp ở các vị trí cao nhất, cân bằng và thấp nhất của bộ chuyển nắc.
  • Đo điện trở cuộn hạ áp.
  • Kiểm tra lực xiết bulong trên các điểm nối thanh cái chính.

Công tác kiểm tra và đo các thông số kỹ thuật của thiết bị.

  • Kiểm tra các bulong, kẹp cáp… của các điểm nối tiếp địa (nếu có).
  • Vệ sinh và lắp trở lại nắp che (nếu có).
  • Đóng điện vào thiết bị theo quy trình của nhà sản xuất và hệ thống cao thế.

Công tác nghiệm thu

tieu-chuan-lap-dat-tram-bien-ap-10

Các công việc nghiệm thu bao gồm:

  • Nghiệm thu nội bộ và đạt yêu cầu.
  • Gửi phiếu yêu cầu nghiệm thu và mời CĐT (Chủ đầu tư) và TVGS (Tổng vụ giám sát) tham gia.
  • Thực hiện nghiệm thu với sự tham gia của CĐT và TVGS và đạt yêu cầu.
  • Chuyển sang giai đoạn thi công tiếp theo.

Tiêu chuẩn lắp đặt trạm biến áp đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo hiệu quả và an toàn của hệ thống điện. Các tiêu chuẩn này bao gồm các quy định và yêu cầu kỹ thuật về vị trí lắp đặt, cách nhiệt, điện trở cách điện, hệ thống tiếp địa, bảo vệ thiết bị và nhiều yếu tố khác. Việc tuân thủ tiêu chuẩn này đảm bảo trạm biến áp hoạt động ổn định, giảm thiểu rủi ro hỏng hóc và đảm bảo an toàn cho nhân viên và tài sản. Do đó, quá trình lắp đặt trạm biến áp cần tuân thủ các tiêu chuẩn nghiêm ngặt để đảm bảo sự hoạt động hiệu quả và bền vững của hệ thống điện.

Ngoài ra, nếu bạn muốn tìm hiểu thêm thông tin chi tiết về Trạm Biến Áp hãy tham khảo các bài viết sau: tác dụng của trạm biến áp, tài liệu thiết kế đường dây và trạm biến áp, tiêu chuẩn điện trở nối đất trạm biến áp.

Chi tiết vui lòng liên hệ Công Ty TNHH Max Electric Việt Nam Công Nghệ Và Dịch Vụ Kỹ Thuật Max Electric Việt Nam

  • VPDD: Số 19, ngõ 219 Trung Kính, Cầu Giấy, Hà Nội
  • CN HCM: P. Bình Hưng Hòa, Q Bình Tân, TP. Hồ Chí Minh
  • Xưởng sản xuất: Khu công nghệ cao Hòa Lạc, Thạch Thất, Hà Nội.
  • Telephone: 0862 663 229
  • Hotline: 0862 663 229
  • E-mail: maxelectricvn@gmail.com

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *